Herkese selam!
Bu hafta biraz evde yapılan diyetlerde eksik kalan vitamin ve minerallerden bahsetmek istiyorum. Her ne kadar evde beslenmeyi destekliyor olsak da taze beslenme dengeli olmadığı durumda faydadan çok zarara sebebiyet verebilir.
Kalsiyum ve Fosfor Dengesi:
Birçok tarifte kemik, kemik unu veya yumurta kabuğu tozu gibi kalsiyum kaynakları bulunmuyor ya da yeterli miktarda eklenmiyor. Uzun vadede kalsiyum eksikliği, zayıf kemik yapısı, kırıklar ve kalp–kas problemlerine yol açabilir.
Çinko:
Organ etlerinde yeterli miktarda bulunmayan çinko, ev yapımı diyetlerde çoğu zaman eksik kalabiliyor. Yeterli çinko olmaması, sindirim sorunları, cilt problemleri ve bağışıklık sisteminde düşüklük yaratabilir.
Omega-3 ve Omega-6 Yağ Asitleri:
Ev yapımı tariflerde et oranının yüksek olması, doğal olarak Omega-6 yağ asitlerinin baskın olmasına neden olabiliyor. Dengeli bir omega 3:6 oranı (ideali 5:1 ile 1:1 arasında) sağlanmadığında, kronik iltihaplanmalar ve çeşitli sistemik hastalıklar gelişebilir. Ekstra balık yağı, keten tohumu ya da kenevir yağı gibi kaynaklarla desteklenmesi önemlidir.
Vitamin E:
Et ve organlar doğal olarak yeterli vitamin E sağlamaz. Bu vitaminin eksikliği zamanla kas zayıflığı, görme problemleri ve sindirim sorunlarına yol açabilir. Ev yapımı tariflere genellikle vitamin E takviyesi veya tohum, kuru yemiş gibi doğal kaynaklar eklenmelidir.
Linoleik Asit (Omega-6):
Doğal bitki yağlarından sağlanan linoleik asit, cilt ve tüy sağlığı, büyüme ve bağışıklık sistemi için kritiktir. Özellikle ev yapımı diyetlerde, mısır, ayçiçeği veya ceviz yağı gibi yağlar eklenmediğinde bu eksiklik meydana gelebilir.
Manganez:
Organik kaynaklardan yeterince alınamayan manganez, eklem ve bağ dokusu sağlığı için gereklidir. Ev yapımı diyetlerde baharatlar, tohumlar veya belirli sebzeler aracılığıyla takviye edilmelidir.
Vitamin D ve İyot:
Köpek ve kediler, güneş ışığından yeterince D vitamini üretemediği için diyetle alınması önemlidir. Organ etleri ve deniz yosunu gibi kaynaklarla desteklenmeyen tariflerde, vitamin D eksikliği kemik gelişimi, bağışıklık ve sinir sistemi sorunlarına neden olabilir. Aynı şekilde, iyot da çoğu ev yapımı tarifte yeterince bulunmaz; deniz yosunu veya tiroid takviyesi gerekebilir.
Bakır, Demir, Selenyum ve Folat:
Ev yapımı diyetler, özellikle tek tip et veya organ ağırlıklı tariflerde bu minerallerde dengesizlik gösterebilir. Bu mineraller, kan hücreleri oluşumu, bağışıklık fonksiyonu ve metabolizma için hayati öneme sahiptir.
Tiamin (B1 Vitamini):
Tiamin, genellikle bitkisel kaynaklardan alındığı için, sadece et ve organ ağırlıklı diyetlerde yetersiz kalabilir. Tiamin eksikliği iştahsızlık, sinir sistemi sorunları ve metabolik problemlerle sonuçlanabilir.
Potasyum:
Doğal olarak et ve organlarda düşük olan potasyum, ek olarak sebze ve meyve ile desteklenmelidir. Potasyum eksikliği kas zayıflığı, yorgunluk ve kalp ritminde bozukluklara yol açabilir.
İşte ev yapımı diyetlerde sıkça eksik kalabilen besin öğelerini doğal olarak hangi kaynaklardan sağlayabileceğinizin kısa bir özeti:
- Kalsiyum: Kemik, kemik unu, yumurta kabuğu tozu, kalsiyum açısından zengin balık (örneğin sardalya)
- Çinko: Deniz ürünleri (istiridye, midye), kırmızı et, kuzu ve sığır karaciğeri
- Omega-3: Yağlı balıklar (somon, sardalya, uskumru), balık karaciğeri yağı, keten tohumu, chia tohumu, kenevir tohumu
- Omega-6: Ayçiçeği yağı, mısır yağı, ceviz yağı, keten tohumu yağı
- Vitamin E: Brokoli tohumlar, tam tahıllar, bitkisel yağlar (buğday çimi yağı, zeytinyağı)
- Manganez: Tam tahıllar, tüylü doğal kemirmelikler, baharatlar (tarçın, zencefil, karanfil)
- Vitamin D: Yağlı balık, balık karaciğeri yağı, yumurta sarısı
- İyot: Deniz yosunu, iodize tuz- evet ufak miktarda tuz eksiği karşılayabilir, deniz ürünleri
- Bakır: Sığır veya kuzu karaciğer, kabuklu deniz ürünleri
- Demir: Kırmızı et, karaciğer, dalak, koyu yeşil yapraklı sebzeler
- Selenyum: Mantarlar, fındık, tam tahıllar, ruminant karaciğer
- Folat: Ispanak, pazı, brokoli, turp yaprakları, baklagiller
- Tiamin (B1): Tam tahıllar, tohumlar, baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler
- Potasyum: Muz, patates, yeşil yapraklı sebzeler, domates, portakal, kabuklu yemişler
Siz bunları diyetlere ekliyor musunuz? Sizi bunların içinde şaşırtan bir içerik oldu mu?
Evet evde yapımı size zorlaştırmak istemeyiz, ama eksik kalan bir şey olması durumunda da yaşanabilecek sağlık sorunlarını da gözardı edemeyiz.
Sevgiler,
Başak
